Όταν μιλάμε για συγκατοίκηση, συνήθως μιλάμε για το ενοίκιο. Λογικό: με τα ενοίκια εκεί που είναι, το μοίρασμα είναι συχνά ο μόνος τρόπος να μείνεις κοντά στη σχολή ή στη δουλειά. Υπάρχει όμως και μια πλευρά που σπάνια συζητιέται. Ένα σπίτι με τρεις ανθρώπους καίει λιγότερο ρεύμα και λιγότερο πετρέλαιο και πετάει λιγότερα πράγματα από τρία σπίτια με έναν.
Δεν χρειάζεται να είσαι οικολόγος για να το καταλάβεις. Αρκεί να δεις έναν λογαριασμό ρεύματος μοιρασμένο στα τρία.
Τι λένε τα στοιχεία
Η πιο σχετική ευρωπαϊκή μελέτη είναι των Ivanova και Büchs (Energies, 2020), που σύγκρινε το ενεργειακό και ανθρακικό αποτύπωμα των νοικοκυριών σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Όσοι ζουν μόνοι βγήκαν οι πιο ενεργοβόροι ανά άτομο. Σε νοικοκυριό πέντε ή περισσότερων ατόμων, το αποτύπωμα ανά άτομο ήταν περίπου το μισό.
Το κέρδος εμφανίστηκε κυρίως εκεί που θα το περίμενες: στην ενέργεια του σπιτιού, στο νερό και στα απορρίμματα. Στις μετακινήσεις ήταν μικρό. Και στις χώρες του Νότου το φαινόμενο ήταν γενικά πιο αδύναμο απ’ ό,τι στη Βόρεια και την Κεντρική Ευρώπη.
Με απλά λόγια, η συγκατοίκηση δεν σε κάνει αυτόματα «πράσινο». Σου δίνει όμως ένα σπίτι όπου κάθε καλή συνήθεια πιάνει περισσότερους ανθρώπους μαζί.
Καλοκαίρι: δεν χρειάζεται κλιματιστικό σε κάθε δωμάτιο
Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο ο λογαριασμός ανεβαίνει κυρίως από τα κλιματιστικά. Σε μια συγκατοίκηση έχεις μια επιλογή που δεν έχει όποιος μένει μόνος: να κάθεστε το απόγευμα όλοι στο σαλόνι με ένα κλιματιστικό αναμμένο, αντί για τρία σε τρία κλειστά δωμάτια.
Τα υπόλοιπα τα ξέρει κάθε ελληνικό σπίτι, αλλά σε κοινό σπίτι θέλουν συμφωνία:
- παντζούρια και τέντες κλειστά όσο χτυπάει ο ήλιος, παράθυρα ανοιχτά το βράδυ για να τραβάει αέρα
- ανεμιστήρας όπου αρκεί
- κλιματιστικό σε λογική θερμοκρασία και όχι στο «ψυγείο», με κλειστές πόρτες όσο δουλεύει
- καθαρά φίλτρα πριν πιάσουν οι ζέστες, γιατί με βρόμικο φίλτρο το μηχάνημα δουλεύει περισσότερο για το ίδιο αποτέλεσμα
Θερμοσίφωνας, ηλιακός και νερό
Ο θερμοσίφωνας που μένει αναμμένος όλη μέρα, «μήπως κάνει κάποιος μπάνιο», είναι από τις πιο συνηθισμένες σπατάλες σε σπίτι με συγκατοίκους. Η λύση είναι μια απλή συμφωνία: τον ανάβει όποιος κάνει πρώτος μπάνιο και τα μπάνια γίνονται το ένα μετά το άλλο, όσο το νερό είναι ζεστό. Αν έχει χρονοδιακόπτη, ακόμα καλύτερα.
Αν το διαμέρισμα έχει ηλιακό στην ταράτσα, από την άνοιξη ως το φθινόπωρο συνήθως δεν χρειάζεται καθόλου ο ηλεκτρικός. Ρώτα πριν νοικιάσεις αν υπάρχει ηλιακός και αν δουλεύει. Είναι ερώτηση που γλιτώνει χρήματα κάθε μήνα.
Και στο νερό το μοίρασμα βοηθάει. Ένα γεμάτο πλυντήριο με τα ρούχα όλων αντί για τρία μισοάδεια, ένα γεμάτο πλυντήριο πιάτων αντί για πλύσιμο με το νερό να τρέχει. Ο λογαριασμός της ΕΥΔΑΠ ή της ΕΥΑΘ θα το δείξει.
Χειμώνας: κεντρική θέρμανση και πετρέλαιο
Σε πολλές παλιές πολυκατοικίες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης η θέρμανση είναι κεντρική με πετρέλαιο, με ώρες που ορίζει η διαχείριση, και το κόστος μπαίνει στα κοινόχρηστα. Εδώ η λογική της συγκατοίκησης είναι απλή: ένα διαμέρισμα ζεσταίνει τρεις ανθρώπους. Τρεις που μένουν χωριστά ζεσταίνουν τρία διαμερίσματα και πληρώνουν τρία μερίδια πετρελαίου.
Με αυτόνομη θέρμανση ή με κλιματιστικά, αποφασίζετε εσείς. Συμφωνήστε μεταξύ σας ώρες και θερμοκρασία και μη ζεσταίνετε δωμάτια που είναι άδεια. Μια κουβέρτα στον καναπέ και κλειστές πόρτες προς τα άδεια δωμάτια κάνουν περισσότερα απ’ όσο νομίζεις.
Πριν υπογράψεις, ζήτα να δεις το Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) και κοίτα τα κουφώματα. Ένα σπίτι με μονά τζάμια που μπάζουν θα σου κοστίζει κάθε χειμώνα, όσο καλά κι αν τα πηγαίνετε μεταξύ σας.
Ψώνια: λαϊκή, κοινό ψυγείο, λιγότερα στα σκουπίδια
Όταν μένεις μόνος, το μισό μπρόκολο σαπίζει στο συρτάρι του ψυγείου. Σε μια συγκατοίκηση που ψωνίζει μαζί, κάποιος θα το φάει.
- μία βόλτα την εβδομάδα στη λαϊκή της γειτονιάς, με καροτσάκι ή πάνινες τσάντες, για φρούτα και λαχανικά εποχής
- τα βασικά (ρύζι, όσπρια, λάδι, απορρυπαντικό) σε μεγαλύτερες συσκευασίες, από κοινό ταμείο
- μια φασολάδα ή ένα ταψί γεμιστά για τέσσερις θέλει την ίδια κουζίνα και τον ίδιο φούρνο με ένα πιάτο για έναν
- ταπεράκια για ό,τι περισσέψει και ένα ράφι στο ψυγείο που λέει «ό,τι είναι εδώ, το τρώει όποιος θέλει»
Για τις λίστες αρκεί μια ομάδα στο Viber. Για το ποιος πλήρωσε τι, κράτα μια καθαρή εικόνα των κοινών εξόδων, ώστε να μη γίνεται λογαριασμός με το μολύβι κάθε τέλος του μήνα.
Ανακύκλωση: ένα σύστημα για όλο το σπίτι
Στους περισσότερους δήμους ο μπλε κάδος παίρνει μαζί χαρτί, πλαστικό, αλουμίνιο και γυαλί, και αρκετοί δήμοι έχουν πια και καφέ κάδο για τα υπολείμματα φαγητού. Το πρόβλημα σε ένα κοινό σπίτι δεν είναι ότι κανείς δεν ξέρει τι πάει πού. Είναι ότι ο καθένας περιμένει να τον κατεβάσει ο άλλος.
Βάλε στην κουζίνα έναν δεύτερο κάδο μόνο για τα ανακυκλώσιμα και ρίχνε τα στον μπλε κάδο χύμα, όχι δεμένα σε σακούλα. Ποιος τα κατεβάζει αυτή την εβδομάδα, το λέτε στην ομάδα του σπιτιού.
Αν έχετε μπαλκόνι, λίγες γλάστρες με βασιλικό, ρίγανη και δυόσμο δεν θέλουν σχεδόν τίποτα. Κομπόστ μόνο αν το σηκώνουν και οι συγκάτοικοι και οι γείτονες.
Λιγότερα πράγματα, περισσότερα κοινά
Ένα ψυγείο, ένα πλυντήριο, μία σκούπα, ένα σίδερο, ένα ρούτερ. Κάθε συσκευή που δεν αγοράζεται τρεις φορές είναι μία λιγότερη που θα γίνει κάποτε ηλεκτρονικό σκουπίδι.
Και για τα έπιπλα υπάρχουν λύσεις πριν πας στο κατάστημα: ομάδες «χαρίζω» στο Facebook, παζάρια μεταχειρισμένων, ό,τι αφήνει ο προηγούμενος ένοικος. Όταν φεύγεις, κάνε το ίδιο. Χάρισε ό,τι είναι σε καλή κατάσταση και για τα υπόλοιπα κλείσε ραντεβού με τον δήμο για αποκομιδή ογκωδών, αντί να τα αφήσεις δίπλα στον κάδο.
Μετακινήσεις: εδώ μετράει η γειτονιά
Εδώ χρειάζεται ειλικρίνεια. Σύμφωνα με την ίδια μελέτη, το μοίρασμα του σπιτιού από μόνο του δεν μειώνει πολύ το αποτύπωμα των μετακινήσεων. Αυτό που μετράει είναι πού μένεις.
Με το ενοίκιο μοιρασμένο, μπορείς συχνά να μείνεις πιο κοντά: στο Παγκράτι, την Κυψέλη ή το Κουκάκι αντί για ένα προάστιο χωρίς συγκοινωνία, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης με τα πόδια ως το ΑΠΘ. Αν κάποιος από εσάς έχει αυτοκίνητο, ένα για τα ψώνια και τις εκδρομές του σαββατοκύριακου είναι καλύτερο από τρία.
Όλα αυτά θέλουν συγκατοίκους που συμφωνούν
Τίποτα από τα παραπάνω δεν δουλεύει αν ο ένας θέλει το κλιματιστικό να δουλεύει όλη νύχτα και ο άλλος κοιμάται με ανοιχτό παράθυρο. Θέρμανση, θερμοσίφωνας, ψώνια, ανακύκλωση: συζήτησέ τα πριν μετακομίσετε, όχι στον πρώτο λογαριασμό.
Στο MyRoomie το ταίριασμα γίνεται με βάση τον τρόπο ζωής και τις συνήθειες, ώστε αυτές οι κουβέντες να ξεκινούν από κοινό έδαφος. Βρες συγκάτοικο που ταιριάζει στον τρόπο που ζεις.
