Βγήκαν οι βάσεις, πέρασες σε σχολή σε άλλη πόλη και ξαφνικά το ερώτημα δεν είναι πια «τι θα σπουδάσω» αλλά «πού θα μείνω». Αν είσαι ένας από τους πολλούς πρωτοετείς που φεύγουν πρώτη φορά από το σπίτι των γονιών τους, έχεις λίγες εβδομάδες να λύσεις κάτι που μοιάζει απλό μέχρι να αρχίσεις να ψάχνεις.
Η συγκατοίκηση είναι για πολλούς φοιτητές η πιο λογική λύση: μοιράζεσαι ενοίκιο και λογαριασμούς, μένεις πιο κοντά στη σχολή απ’ ό,τι θα σου επέτρεπε μια γκαρσονιέρα μόνος σου και δεν γυρνάς κάθε βράδυ σε ένα άδειο δωμάτιο σε μια πόλη που δεν ξέρεις. Θέλει όμως λίγη προετοιμασία. Παρακάτω είναι όσα καλό είναι να ξέρεις εσύ, και οι γονείς σου, πριν υπογράψεις οτιδήποτε.
Πρώτα κοίτα εστίες και επίδομα
Πριν ψάξεις στην ελεύθερη αγορά, δες τι δικαιούσαι.
Φοιτητικές εστίες. Κάθε ίδρυμα βγάζει τη δική του προκήρυξη, συνήθως κοντά στις εγγραφές. Οι θέσεις είναι λίγες σε σχέση με τους φοιτητές που τις χρειάζονται και δίνονται με οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια. Κάνε την αίτηση, αλλά μη βασιστείς μόνο σε αυτή. Στη φοιτητική μέριμνα της σχολής σου θα δεις και αν δικαιούσαι δωρεάν σίτιση στη λέσχη, που κόβει σημαντικά το μηνιαίο κόστος.
Φοιτητικό στεγαστικό επίδομα. Το δικαιούνται φοιτητές που σπουδάζουν σε άλλη πόλη από εκείνη όπου μένει η οικογένειά τους και νοικιάζουν σπίτι εκεί, εφόσον πληρούν κριτήρια εισοδήματος, περιουσίας και προόδου στις σπουδές. Για το ακαδημαϊκό έτος 2023-24 (αιτήσεις από 25 Ιουνίου έως 31 Ιουλίου 2024) το ποσό ήταν 1.500 € τον χρόνο, 2.000 € για τον καθένα αν συγκατοικείς με άλλον φοιτητή που το δικαιούται και 2.500 € για τον καθένα αν η συγκατοίκηση είναι εκτός Αττικής και Θεσσαλονίκης. Δηλαδή η συγκατοίκηση με συμφοιτητή όχι μόνο μοιράζει το ενοίκιο, ανεβάζει και το επίδομα.
Τρία πράγματα που ξεχνιούνται:
- Το επίδομα πληρώνεται αναδρομικά, μετά τη λήξη της χρονιάς. Τους πρώτους μήνες το ενοίκιο βγαίνει από την τσέπη σου ή των γονιών σου.
- Χρειάζεται μισθωτήριο τουλάχιστον έξι μηνών στην πόλη όπου σπουδάζεις. Ο έλεγχος γίνεται με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, οπότε η μίσθωση πρέπει να έχει δηλωθεί ηλεκτρονικά στο Taxisnet. Σπίτι «χωρίς συμβόλαιο» σημαίνει και χωρίς επίδομα.
- Τα ακριβή κριτήρια αλλάζουν από χρονιά σε χρονιά. Έλεγξέ τα στο stegastiko.minedu.gov.gr πριν κάνεις λογαριασμούς.
Ξεκίνα πριν από τον Σεπτέμβρη
Κάθε Σεπτέμβρη οι πρωτοετείς, αλλά και οι φοιτητές Erasmus, ψάχνουν σπίτι τις ίδιες δύο-τρεις εβδομάδες. Όσο πιο κοντά στην έναρξη των μαθημάτων, τόσο λιγότερες οι επιλογές και τόσο πιο βιαστικές οι αποφάσεις.
Πού να ψάξεις:
- Αγγελίες σε Spitogatos και xe.gr, και στις ομάδες φοιτητικής στέγης στο Facebook για την πόλη ή τη σχολή σου.
- Μεσίτες. Γλιτώνεις χρόνο, αλλά υπολόγισε μεσιτικά, συνήθως ένα ενοίκιο.
- Φίλους και συμμαθητές που πέρασαν στην ίδια πόλη. Αν βρεις ήδη από το λύκειο με ποιον θα μείνεις, ψάχνετε μαζί για δυάρι ή τριάρι αντί για δύο ξεχωριστές γκαρσονιέρες.
Μην στείλεις ποτέ προκαταβολή ή εγγύηση για σπίτι που δεν έχεις δει εσύ ή κάποιος δικός σου. Αν δεν μπορείς να ανέβεις, ζήτα βιντεοκλήση όπου ο ιδιοκτήτης σε ξεναγεί ζωντανά, όχι φωτογραφίες.
Διάλεξε περιοχή με βάση τη διαδρομή
Το πιο κοντινό σπίτι στη σχολή δεν είναι πάντα το καλύτερο. Μέτρα τη διαδρομή με τη συγκοινωνία που θα παίρνεις στην πράξη, στις 8 το πρωί.
- Αθήνα, ΕΚΠΑ: για την Πανεπιστημιούπολη, Ζωγράφου, Ιλίσια, Γουδή και Παγκράτι. Για σχολές στο κέντρο, οτιδήποτε κοντά σε μετρό.
- Θεσσαλονίκη, ΑΠΘ: το κέντρο, η Άνω Πόλη και η Τούμπα είναι σε απόσταση περπατήματος ή λίγων στάσεων.
- Πάτρα: το πανεπιστήμιο είναι στο Ρίο. Οι περισσότεροι μένουν στην πόλη και ανεβαίνουν με λεωφορείο, οπότε δες πόσο κοντά είναι η στάση.
- Ηράκλειο: η Πανεπιστημιούπολη στις Βούτες είναι έξω από την πόλη. Το λεωφορείο μετράει περισσότερο από τη γειτονιά.
- Ιωάννινα: η Πανεπιστημιούπολη είναι στη Δουρούτη. Πολλοί μένουν στην πόλη για τη ζωή της και ανεβαίνουν με λεωφορείο.
Τι να κοιτάξεις όταν βλέπεις το σπίτι
Τον Αύγουστο όλα τα σπίτια φαίνονται καλά. Σκέψου πώς θα είναι τον Ιανουάριο, στην εξεταστική:
- Θέρμανση: κεντρική με ώρες ή αυτόνομη; Υπάρχει κλιματιστικό στο δωμάτιό σου;
- Υγρασία: μούχλα στις γωνίες και στα κουφώματα, ειδικά σε ημιυπόγεια και ισόγεια.
- Το δωμάτιό σου: έχει παράθυρο; Χωράει γραφείο για διάβασμα;
- Θερμοσίφωνας και ζεστό νερό: φτάνει για τρία άτομα που κάνουν μπάνιο το πρωί;
- Ίντερνετ: υπάρχει ήδη σύνδεση ή πρέπει να βάλετε καινούργια;
- Κοινόχρηστα: ρώτα πόσο βγαίνουν τον χειμώνα, όχι μόνο το καλοκαίρι.
Συμβόλαιο, εγγύηση και λογαριασμοί
Εδώ γίνονται τα περισσότερα λάθη, γιατί όλοι βιάζονται να κλείσουν.
Ποιος υπογράφει. Συχνά ο ιδιοκτήτης ζητά το μισθωτήριο να το υπογράψει γονιός ή να μπει γονιός ως εγγυητής. Αν μένετε δύο ή τρεις, καλό είναι να είστε όλοι στο συμβόλαιο, για να καλύπτεστε όλοι, και για το επίδομα.
Εγγύηση. Συνήθως ένα ή δύο ενοίκια. Την ημέρα που παίρνεις κλειδιά, φωτογράφισε κάθε χώρο και κάθε ζημιά που ήδη υπάρχει και στείλ’ τα στον ιδιοκτήτη. Έτσι δεν θα συζητάτε στο τέλος ποιος χάλασε τι.
Λογαριασμοί. Ρεύμα, νερό, ίντερνετ και κοινόχρηστα είναι συνήθως εκτός ενοικίου. Συμφωνήστε από την πρώτη μέρα:
- σε ποιου το όνομα θα είναι κάθε λογαριασμός,
- πώς μοιράζεται (ίσα ή ανάλογα με το μέγεθος του δωματίου),
- ποιος πληρώνει και μέχρι πότε ξεχρεώνουν οι άλλοι.
Ένα κοινό ταμείο για τα βασικά του σπιτιού (απορρυπαντικά, χαρτί, λάδι, καφές) και μια ομάδα στο Viber για το σπίτι λύνουν τα περισσότερα πριν γίνουν θέμα. Κράτα τα έξοδα καταγεγραμμένα κάπου που βλέπουν όλοι, όχι στη μνήμη του καθενός.
Διάβασμα, εξεταστική και ησυχία
Τον Οκτώβριο ο ρυθμός είναι χαλαρός. Τον Ιανουάριο και τον Ιούνιο, στην εξεταστική, δεν είναι.
- Συμφωνήστε ώρες ησυχίας, και πιο αυστηρές στις εξεταστικές. Σε πολλές πολυκατοικίες ισχύει ήδη η μεσημεριανή ησυχία, 15:00 με 17:30, και η βραδινή.
- Αν ο ένας διαβάζει και ο άλλος θέλει να δει μπάλα στο σαλόνι, βρείτε λύση πριν φτάσετε σε καβγά: ακουστικά, αναγνωστήριο της σχολής ή βιβλιοθήκη.
- Πες από πριν πότε έχεις μάθημα που σε αγχώνει. Οι περισσότεροι συγκάτοικοι βοηθούν όταν ξέρουν.
Καθαριότητα, κουζίνα και επισκέπτες
Τα τρία θέματα που χαλάνε τις περισσότερες συγκατοικήσεις.
- Καθαριότητα: μια απλή σειρά για μπάνιο, κουζίνα και σκουπίδια, κολλημένη στο ψυγείο ή στην ομάδα του Viber. Όχι τέλεια, απλώς σταθερή.
- Κουζίνα: τα κοινά είναι κοινά, τα δικά σου έχουν το όνομά σου. Τα πιάτα πλένονται την ίδια μέρα.
- Επισκέπτες: φίλοι για καφέ, κανένα πρόβλημα. Σύντροφος που μένει τρεις νύχτες την εβδομάδα χωρίς να πληρώνει λογαριασμούς είναι άλλη συζήτηση. Κάντε την από την αρχή, όχι όταν έχει ήδη εκνευριστεί κάποιος.
Αν μείνεις με φοιτητές Erasmus
Σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, αλλά και σε Πάτρα, Ηράκλειο και Ιωάννινα, είναι πολύ πιθανό να βρεθείς με συγκάτοικο από άλλη χώρα. Είναι από τα καλύτερα που μπορεί να σου τύχουν: εξασκείς αγγλικά χωρίς φροντιστήριο και αποκτάς φίλους σε όλη την Ευρώπη.
Να ξέρεις δύο πράγματα. Πρώτον, οι περισσότεροι φοιτητές Erasmus μένουν ένα ή δύο εξάμηνα, οπότε αν ο συγκάτοικός σου φύγει στη μέση της χρονιάς, κάποιος πρέπει να βρει αντικαταστάτη και να καλύψει το μερίδιό του στο ενοίκιο. Συμφωνήστε από πριν ποιος. Δεύτερον, πράγματα που για σένα είναι αυτονόητα, όπως η μεσημεριανή ησυχία ή η κεντρική θέρμανση που ανάβει συγκεκριμένες ώρες, για εκείνους δεν είναι. Εξήγησέ τα από την πρώτη εβδομάδα.
Όταν κάτι στραβώνει
Σε κάθε σπίτι θα υπάρξουν τριβές. Οι περισσότερες λύνονται αν μιλήσεις νωρίς, πριν μαζευτούν.
- Πες το πρόσωπο με πρόσωπο, όχι με παθητικά μηνύματα στην ομάδα.
- Μίλα για το τι σε ενοχλεί, όχι για το τι «είναι» ο άλλος. Το «Δεν μπορώ να διαβάσω όταν έχει κόσμο μέχρι τις 2» πιάνει. Το «Είσαι ασυνείδητος» όχι.
- Αν δεν βγαίνει άκρη, δες τι προβλέπει το συμβόλαιο για αποχώρηση ενός από τους ενοίκους πριν αποφασίσει κανείς να φύγει.
Για τους γονείς
Αν διαβάζετε αυτό για λογαριασμό του παιδιού σας, λίγα πράγματα που βοηθούν χωρίς να του πάρετε την απόφαση:
- Δείτε το σπίτι, από κοντά ή με ζωντανή βιντεοκλήση, πριν πληρωθεί οτιδήποτε.
- Διαβάστε το μισθωτήριο και βεβαιωθείτε ότι δηλώνεται στο Taxisnet, κάτι απαραίτητο για το στεγαστικό επίδομα.
- Υπολογίστε ότι τον πρώτο μήνα θα χρειαστούν μαζί ενοίκιο, εγγύηση και ίσως μεσιτικά, και ότι το επίδομα έρχεται αναδρομικά.
- Αφήστε τη συμφωνία για λογαριασμούς, καθαριότητα και ησυχία στους συγκατοίκους. Είναι μέρος του να μάθουν να ζουν μόνοι.
Βρες με ποιον θα μείνεις
Η σωστή συγκατοίκηση δεν κρίνεται από το σπίτι, αλλά από τους ανθρώπους μέσα σε αυτό. Ένας συγκάτοικος με παρόμοιο πρόγραμμα, που καταλαβαίνει πότε χρειάζεσαι ησυχία και πληρώνει το μερίδιό του στην ώρα του, σου κάνει τη φοιτητική ζωή πολύ πιο εύκολη.
Στο MyRoomie φτιάχνεις προφίλ με τον τρόπο ζωής και τις συνήθειές σου, βλέπεις φοιτητές με παρόμοιες συνήθειες και μιλάτε μέσα από την εφαρμογή πριν αποφασίσετε. Αν έχετε ήδη βρει ο ένας τον άλλον, μπορείτε να ψάξετε σπίτι μαζί. Ξεκίνα από τη φοιτητική συγκατοίκηση στο MyRoomie.
